WPROWADZENIE - CO TO JEST 'PESCATURISM'

 

Pescatourism jest usługą turystyczną polegającą na zabieraniu pewnej grupy turystów na podkład jednostek rybackich przez zawodowych rybaków podczas ich pracy połowowej. Dzięki temu mogą oni zapoznawać się z pracą rybaków, nabywać nowe umiejętności, a także odkrywać barwny i ciekawy świat rybołówstwa morskiego. Atrakcyjność turystyczna pescatourismu wzrasta, gdy jest dostosowany do specyfiki regionalnej oraz potrzeb konsumentów – turystów. Zwiększenie wartości dodanej następować może poprzez zaoferowanie kompleksowego produktu turystycznego oraz prowadzenie działań promocyjno-marketingowych zwiększających świadomość i zainteresowanie społeczeństwa. Jest to niewątpliwie istotna forma aktywizacji przedsiębiorczej rybaków morskich.

Jest to nowy na polskim rynku produkt turystyczny, z obszaru turystki nadmorskiej, korzystający z przykładów wdrażania tej formy turystyki rybackiej w krajach śródziemnomorskich: Włoch, Francji, Hiszpanii.

Pescatourism (turystyka rybacka), obok wędkarstwa morskiego może stać się kolejną dziedziną turystyki dającą możliwość uzyskiwania dochodów przez rybaków i społeczności nadmorskie.

Liczne miejscowości położone w sąsiedztwie wody, tzn. z dostępem do morza czy zatoki, ogromne zyski finansowe uzyskują właśnie z turystyki nadmorskiej, zwanej również przybrzeżną. Pieniądze uzyskane w czasie sezonu turystycznego w tak atrakcyjnych regionach często stanowią główne środki dochodów mieszkańców.

 

PRZYKŁADOWE KAMPANIE PROMOCYJNE PESCATOURISM-u

 

Poniżej przegląd ogólnodostępnych materiałów filmowych promujących pescatourism, które mogą stać się inspiracją do opracowania analogicznych rozwiązaniach w Polsce.


Stakeholder Case Study 2 – Pescatourism, France

 

 

Axis 4 project: Pescatourisme, FLAG Var, France

 

Esterel Cote d'Azur – Pescatourisme

 

 

Une matinee de pescatourisme

 

Pesca Tourisme Bandol 3 juillet 2011

 

 

Pescatourisme à Sete

 

 

 

ZNACZENIE PESCATOURISM-u DLA OBSZARÓW NADMORSKICH

 

Rybołówstwo ma szczególne znaczenie dla obszarów nadmorskich w Polsce. Kształtowane przez lata elementy kultury rybackiej wpisały się na stałe nadmorski krajobraz. Tradycja wielu rodzin i gmin rybackich stanowi duży potencjał o znaczeniu ekonomicznym i społecznym, ale także turystycznym.

Zmniejszające się wielkości połowów wymuszają zmianę tradycyjnego rybołówstwa w kierunku otwarcia na turystów i wymagają rozszerzenia działalności rybaków o atrakcyjne produkty turystyczne. Dzięki temu może zwiększyć się efektywność wykorzystania rybackich jednostek pływających, ale także rybacy uzyskają dodatkowe źródło dochodów.

Korzyści będą miały także szeroki wymiar społeczny, szczególnie gmin nadmorskich, dla których rozszerzona oferta usług turystycznych – turystyki morskiej, stanowić będzie dodatkowy magnes przyciągających amatorów morskich atrakcji w różnych wymiarach, szczególnie aktywnych form wypoczynku.

 

RÓŻNE RODZAJE TURYSTYKI MORSKIEJ

 

Studiując literaturę przedmiotu badaczy polskich i zagranicznych, próbujących zdefiniować pojęcie turystyki morskiej można natknąć się na przeróżne kryteria jej podziału.

 

W książkach naukowych i czasopismach najczęściej pojawiająca się typologia odnosi się do:

Czasu trwania (wyróżniamy turystykę morską długookresową i krótkookresową);

Odległości celów podróży (podział na podróże morskie dalekiego i bliskiego zasięgu);

Liczby osób podróżujących (turystyka morska indywidualna, grupowa i masowa);

Miejsca pochodzenia turysty (dzięki temu kryterium rozpoznajemy turystykę krajową i zagraniczną);

Sposobu uprawiania (rozróżniamy turystykę morską kwalifikowana i niekwalifikowaną oraz zorganizowaną i niezorganizowaną);

Obszaru aktywności (wyróżniamy: turystykę morską i nadmorską);

Wpływu na środowisko przyrodnicze i ludzkie (wyodrębnia turystykę ekologiczną i szkodliwą dla szeroko pojętego środowiska).

 

Turystykę morską podzielono również ze względu na formę tj.:

Wycieczki pełnomorskie,

Żeglarstwo morskie,

Pasażerska żegluga przybrzeżna,

Żegluga promowa,

Formy turystyki morskiej, w której wykorzystywane są inne środki transportu – np. windsurfing, kajakarstwo, turystyka na kutrach rybackich itd.

 

Według M. Chomki turystykę morską można podzielić ze względu na obszar aktywności na turystykę morską właściwą (morze pełne) oraz turystykę nadmorską: wodną i lądową.

 

TURYSTYKA NADMORSKA WODNA

 

Jednym z przykładów turystyki nadmorskiej wodnej jest z pewnością turystyka związaną z poławianiem ryb na kutrach w nadmorskich miejscowościach zwana „pesca-tourism-em”, będąca szansą dla lokalnych rybaków na zwiększenie i zdywersyfikowanie źródeł dochodów. Ten rodzaj turystyki stanowi również wyjątkową atrakcję dla podróżnych, dając niepowtarzalną możliwość poznania środowiska pracy w rybołówstwie.

 

 

TURYSTYKA RYBACKA (PESCATOURISM)

 

W literaturze przedmiotu trudno znaleźć informacje dotyczące historii pescatourismu. Jednakże o wzroście popularności, zainteresowania tym rodzajem turystyki można mówić od lat 90-tych ubiegłego wieku. Kraje, w których uprawia się pescatourism to m.in. Włochy, Hiszpania, Francja, czy Hongkong.

Słowo „pesca” pochodzi z języka hiszpańskiego i oznacza rybołówstwo. W języku angielskim funkcjonuje odpowiednik terminu pescatourism – pojęcie „fishing tourism". W literaturze polskiej pojawiło się natomiast niedawno pojęcie „turystyki rybackiej”, jednakże brak precyzyjnej definicji tego rodzaju turystyki.

Pescatourism jest aktywnością polegającą na zaokrętowaniu na kuter rybacki turystów lub/i rekreantów, którzy nie są profesjonalną załogą tej jednostki pływającej. Celem krótkich rejsów jest zapoznanie turystów z dziedzictwem, tradycjami związanymi z rybołówstwem.

Aktywność tego typu może polegać m.in. na porannych wyprawach, na które wypływa się przed świtem, aby wyciągnąć sieci zastawione poprzedniego dnia oraz aby obserwować techniki tradycyjnego rybołówstwa i uczyć się ich. Pescatourism jest formą pozyskania dodatkowego źródła dochodu przez rybaków, bez zwiększania wysiłku związanego z połowami.

 

 

PRZYKŁADOWA OFERTA W ZAKRESIE PESCATOURISM-u

 

Zaokrętowanie, przedstawienie się załogi, prezentacja programu wycieczki;

Przedstawienie zasad bezpieczeństwa na kutrze;

Wypłyniecie z portu, omówienie specyfiki pracy rybaka;

Śniadanie składające się z produktów lokalnych, obserwacja otoczenia, zwiedzanie statku, prezentacja poszczególnych części kutra przez załogę;

Pokaz manewrów kutrem;

Połów, dla chętnych sortowanie ryb, możliwość fotografowania;

Po całym dniu spędzonym na kutrze degustacje potraw rybnych, rozmowy z lokalną ludnością;

Wizyta na targu rybnym, sprzedaż ryb;

Otrzymanie dyplomu uczestnictwa.

 

PESCATOURISM A TURYSTYKA WĘDKARSKA

 

Pojęciem podobnym do pescatourismu jest turystyka wędkarska, coraz bardziej popularna w Polsce (m.in. dzięki organizowanemu od kilkunastu lat „Festiwalowi Dorsza” we Władysławowie). Polega ona rejsach wędkarzy na kutrach rybackich i połowach ryb. Organizatorami tego typu wypraw są armatorzy kutrów, którzy prawie całoroczne rejsy z wędkarzami uważają za sposób na zarobek i utrzymanie kutrów.

Pescatourism jest pojęciem szerszym, obejmuje oprócz połowu ryb szereg innych czynności związanych z pracą rybaka. Ponadto usługobiorca w przypadku obu rodzaju turystyk jest inny. Turystykę wędkarską uprawiają osoby posługujące się sprzętem wędkarskim. Pescatourism jest natomiast dostępny dla prawie wszystkich turystów.

 

KORZYŚCI PŁYNĄCE Z PESCATOURISM-u

 

Pescaturyzm może przynosić rożnego rodzaju korzyści, m.in.:

Ekonomiczne – możliwość dywersyfikacji źródła dochodu rybaków, co wydaje się być niezwykle korzystne w sytuacji zmniejszania kwot połowowych. Nakład pracy przy turystyce rybackiej jest mniejszy niż w zwykłym dniu pracy rybaka,

Społeczne – zwrócenie uwagi osób niezwiązanych bezpośrednio z rybołówstwem, na trudności z jakimi borykają się rybacy łowiący na małą skalę (konkurencja z rybołówstwem na dużą skalę, trudne do przewidzenia wielkości połowów). Zachęta do uprawiania zawodu rybaka, przyciągnięcie młodych ludzi do tego sektora gospodarki,

Kulturowe – promowanie dziedzictwa, tradycji, obyczajów związanych z tradycyjnym rybołówstwem na danym obszarze,

Środowiskowe – zmniejszenie połowów, ochrona zasobów ryb.

 

PRZYKŁAD KORZYŚCI FINANSOWYCH DLA RYBAKÓW Z PESCATOURISM-u WE WŁOSZECH

 

Doświadczenia rybaków włoskich, którzy brali udział w projekcie związanym z turystyką rybacką, wskazują na wymierne korzyści finansowe z tego typu działalności. Podczas zwykłego dnia połowu dwuosobowa załoga pracująca 13 godzin jest w stanie zarobić 350€ (przy złowieniu 25kg ryb po średniej cenie 20€ za kg). Natomiast dzień turystyki rybackiej przynosi zysk w wysokości 360€ dla tej samej załogi, pracującej 11 godzin, z 10 turystami, z których każdy płaci 40€. Wielkość połowu to 2,5–5kg. Kolejną korzyścią jest więc także zmniejszenie wykorzystania zasobów ryb.

 

DOŚWIADCZENIA WDROŻEŃ W KRAJACH EUROPEJSKICH

 

Analizując przykłady wdrażania usługi turystycznych pescatourismu, szczególnie w krajach śródziemnomorskich (Włochy, Francja, Hiszpania), należy zwrócić uwagę, że powinna być ona realizowana jako profesjonalna usługa turystyczna, która jest komplementarna (uzupełniająca) wobec podstawowej działalności rybackiej.

Kluczowy jest aspekt zagadnień prawnych związanych z możliwością prowadzenia usług pescatourismu w różnych krajach europejskich. Z przeprowadzonej analizy wynika, że prawodawstwo wielu krajów nie przewidywało możliwości realizacji tego typu usługi. Dopiero w ostatnich latach wprowadzono przepisy, które dopuszczają turystykę rybacką, zwykle pod pewnymi warunkami, bądź też istnieją poważne szanse na zmiany prawne umożliwiające lub ułatwiające prowadzenie tej działalności (Włochy, Estonia, Litwa, Finlandia, Francja, Hiszpania, Portugalia, Grecja). Jednakże w Danii, Szwecji, Holandii, Belgii, Łotwie i Wielkiej Brytanii nie ma możliwości zabierania turystów na pokład jednostek prowadzących aktywność związaną z połowem ryb.

Jak wynika z doświadczeń wprowadzania turystyki rybackiej za granicą, m.in. we Francji, głównymi przeszkodami w rozwijaniu pescatourismu na obszarach rybackich było:

Brak norm prawnych dotyczących prowadzenia tego rodzaju działalności, w aspekcie:

bezpieczeństwa turystów,

form opodatkowania,

przekonanie właściwych organów do zmian w przepisach;

Sprzeciw części rybaków wobec zmian w profilu działalności, niechęć do podejmowania nowych wyzwań;

Koszty związane z adaptacja łodzi rybackich do potrzeb turystów;

Działania marketingowe niezbędne do stworzenia i sprzedaży interesującego produktu turystyki rybackiej.

 

PRZYKŁAD METODYKI WDRAŻANIA PROJEKTÓW ZWIAZANYCH Z TURYSTYKĄ RYBACKĄ (Pescatourisme 83)

 

Ciekawym przykładem wprowadzania pescatourismu na obszar rybacki jest departament Var we Francji. W ramach projektu współfinansowanego ze środków UE, na bazie doświadczeń z Włoch zachęcano rybaków do zdywersyfikowania źródeł dochodu. Projekt trwał 3 lata od stycznia 2009 do grudnia 2011 roku, całkowity jego koszt wyniósł 277 590 €.

Główne cele projektu zostały sformułowane następująco:

Pokazanie rybakom korzyści z podjęcia działalności wiążącej się z turystyką rybacką;

Pokazanie ustawodawcom, jak istotne jest wspieranie turystyki rybackiej;

Ustalenie zasad bezpieczeństwa dotyczących zabierania pasażerów na pokład;

Przeprowadzenie niezbędnych adaptacji łodzi uczestniczących w projekcie;

Opracowanie oferty turystyki rybackiej, która byłaby zgodna z typem rybołówstwa na tym obszarze i gwarantowała poszanowanie dla środowiska morskiego;

Próbne działania w dziedzinie turystyki rybackiej.

Promotorem projektu było stowarzyszenie non profit specjalizujące się w zrównoważonym i lokalnym rozwoju o nazwie Marco Polo Enchanger Autrement. Stowarzyszenie połączyło zawodowych rybaków, działaczy ekologicznych, władze publiczne, agencje turystyczne celem znalezienia rozwiązania, które zapewni zmniejszenie odławiania ryb, zagwarantowania rybakom dodatkowego źródła zarobków, chroniąc przy tym środowisko i ukazując dziedzictwo regionu. Projekt przyniósł wymierne efekty, m.in. zmiany w prawie ułatwiające prowadzenie działalności związanej z pescatourismem, utworzenie krajowej grupy roboczej ds. turystyki rybackiej w Ministerialnym Wydziale Rybołówstwa i Akwakultury, 12 rybaków uzyskało status podmiotów uczestniczących w turystyce rybackiej, zmiana postaw rybaków na bardziej proaktywne, dodatkowy dochód dla rybaków w wysokości 30-70% w dniach wycieczek z turystami. Warto na końcu zaznaczyć, że inne stowarzyszenia rybackie z Francji zainteresowały się metodyką Pescatorisme 83 i podjęły prace nad drożeniem projektów związanych z turystyką rybacką.

 

 

ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ ANKIETOWYCH

 

Badaniem objęto, dobraną celowo, grupę 16 rybaków nadmorskich działających w okolicach Łeby. Wszyscy z nich spotkali się już z zagadnieniem uczestnictwa turystów w rejsach połowowych (na łodziach lub kutrach rybackich), bądź poprzez pytania ze strony turystów lub miłośników wędkarstwa morskiego, bądź też jako opcja uatrakcyjnienia pobytu osób wypoczywających w miejscowościach nadmorskich.

Nie zawsze jednak znana jest im nazwa tego rodzaju usługi, którą mogą świadczyć rybacy – pescatourism. Oznacza to, że pojęcie pescatourismu jest nowe na polskim rynku turystyki morskiej i jego stosowanie będzie wymagało zdefiniowania oraz zastosowania narzędzi marketingu produktu turystycznego, aby wprowadzić je do świadomości społecznej.

Szczególnie często pytania o możliwość udziału w „prawdziwych” połowach padają ze strony amatorów wędkarstwa morskiego korzystających usługi turystycznej „połowów z kutra”. Stosunkowo duży rynek wędkarstwa morskiego, a zwłaszcza popyt na ten rodzaj usługi, pozwala wnioskować, że oferta pescatourismu może się spotkać również z dużym zainteresowaniem.

Rybacy generalnie wskazali, że rejs połowowy powinien trwać jeden dzień, a rejsy dwudniowe powinny stanowić dodatkową opcję turystyczną. Zwrócili też uwagę, na konieczność rozróżnienia charakteru udziału turystów w rejsach połowowych. Można wyróżnić trzy przypadki udziału:

Obserwator – który jest wyłącznie „widzem” pracy rybaka, nie wykonując żadnych czynności związanych z połowem;

Aktywny obserwator – który przygląda się „z bliska” pracy rybaka, poznaje techniki jego pracy i pomaga wykonywać niektóre czynności;

Pełny uczestnik – który bierze czynny udział w połowach wykonując przydzielone zadania, jako „członek załogi”.

Większość badanych stwierdziła, że na swoją łódź lub kuter mogą zabrać od jednej do trzech osób. Oczywiście liczba ta jest zależna od rodzaju i wielkości jednostki rybackiej oraz jej wyposażenia, szczególnie koniecznego wyposażenia dodatkowego – wynikającego z pobytu na jednostce osób nie związanych zawodowo z rybołówstwem.

Badani zgodnie stwierdzali, że uczestnicy przed wypłynięciem muszą zostać przeszkoleni w zakresie:

Bezpieczeństwa na kutrze lub łodzi rybackiej;

Bezpieczeństwa i higieny pracy na kutrze lub łodzi rybackiej;

Obsługi indywidualnych środków ratunkowych oraz wyposażenia ratunkowego.

Ważnym zagadnieniem jest przestawienie uczestnikom specyfiki pracy rybaka. Dostrzegali również często potrzebę, czy wręcz konieczność, wyposażenia jednostki rybackiej w dodatkowe środki ratunkowe i środki ochrony oraz wyposażenie ratunkowe kutra.

Zdecydowanie rzadziej zwracali uwagę na ewentualną konieczność dokonanie adaptacji kutra lub łodzi rybackiej, tak aby podwyższyć poziom bezpieczeństwa (bariery bezpieczeństwa) oraz podnieść poziom komfortu uczestników / turystów obojga płci na jednostce, np. w zakresie zaplecza socjalnego.

Na bazie swojego doświadczanie ankietowani rybacy wskazywali, że warto uzupełnić usługę pescatourismu o możliwość połowów na wędkę. Może to też stanowić turystyczny produkt kombinowany zawierający zarówno udział w połowach rybackich, jak i połowy na wędkę, w zależności od oczekiwań turysty oraz aktualnych uwarunkowań.

 

UWARUNKOWANIA ORGANIZACYJNE PESCATOURISM-u

 

Na podstawie analizy przeprowadzonych badań oraz studiów przypadków zagranicznych można sformułować podstawowe uwarunkowania organizacyjne związane z realizacją usługi pescatourismu. Podatkowa usługa pescatourismu powinna zawierać następujące etapy:

Rejestracja uczestników / turystów;

Ubezpieczenie uczestników / turystów;

Zaokrętowanie na kuter lub łódź rybacką;

Przeszkolenie w zakresie procedur bezpieczeństwa na morzu i specyfiki pracy połowowej rybaka;

Przeszkolenie w zakresie posługiwania się środkami ratowniczymi dostępnymi na kutrze lub łodzi rybackiej;

Przeszkolenie w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy na kutrze lub łodzi rybackiej;

Wyposażenie uczestników w niezbędne środki ochrony osobistej (np. ubranie robocze i adekwatne na warunków pogodowych);

Wyposażenie uczestników w niezbędne środki ratunkowe (np. pasy ratunkowe);

Wyjście z przystani / portu i pobyt na morzu – zapoznanie się ze zwyczajami, tradycją i kulturą rybacka (z uwzględnieniem lokalnej jej specyfiki);

Wykonywanie przez uczestników powierzonych zadań – adekwatnych do ich możliwości i warunków atmosferycznych;

Powrót do przystani lub portu i podsumowanie rejsu.

Ponadto kompleksowy produkt turystyczny pescatourismu może zawierać m.in.:

Usługę noclegową z wyżywieniem;

Transport z miejsca zakwaterowania na przystań lub do portu (i z powrotem po rejsie);

Możliwość skonsumowania rezultatów połowów lub otrzymania złowionej ryby do konsumpcji prywatnej;

Możliwość skorzystania z dodatkowych usług turystyki morskiej, np.: połowu na wędkę

Podstawowe parametry podstawowej usługi pescatourismu w opinii ankietowanych rybaków zestawiono poniżej.

Czas trwania: 1 dzień

Liczba osób: 1 lub 2 osoby

Łączna cena od osoby: ok. 250 zł brutto za 1 dzień

Przeszkolenie przed wypłynięciem w zakresie bezpieczeństwa na morzu

Przeszkolenie w zakresie BHP pracy na kutrze

Przeszkolenie w zakresie używania indywidualnych środków ratunkowych

Przeszkolenie w zakresie używania wyposażenia ratunkowego jednostki

Wyposażenie uczestników w indywidualne środki ochrony

Wyposażenie uczestników w indywidualne środki ratunkowe

Zapewnienie wyżywienia oraz napojów podczas rejsu

 

Zwrócić należy szczególna uwagę na konieczność przeszkolenia uczestników / turystów przed wypłynięciem w zakresie szeroko rozumianego bezpieczeństwa związanego ze specyfiką pobytu morzu oraz na kutrze podczas prac połowowych. Niezbędne jest także wyposażenie kurta lub łodzi w dodatkowe indywidualne środki ochrony (ubrania i obuwie robocze) i ratownictwa każdego z uczestników / turystów, a także podstawowego zaplecza socjalnego podwyższającego komfort pobytu w warunkach morskich oraz podczas pracy rybaka. Kuter powinien także posiadać podwyższone standardy bezpieczeństwa – np. wyższe i dodatkowe bariery ochronne.

Usługa pescatourismu powinna być stowarzyszona z wyżywieniem uczestników rejsów połowowych oraz zakwaterowaniem w miejscowości nadmorskiej. Wyżywienie powinno być związane z charakterem lokalnej kuchni (regionalne produkty kulinarne) i oferować dania rybne, szczególnie (w miarę możliwości) pochodzące z rejsu połowowego.

 

UWARUNKOWANIA PRAWNE PESCATOURISM-u

 

Profesjonalna usługa pescatourismu musi być realizowana zgodnie z przepisami prawa, szczególnie dotyczącego podstawowej działalności rybackiej, ale także zagadnień bezpieczeństwa na jednostce rybackiej oraz bezpieczeństwa i higieny pracy, jak również zagadnień podatkowych.

Szczególna trudność wynika z przyjmowania osób niezatrudnionych i niezwiązanych z branżą na rybackie jednostki pływające wychodzące w morze i stanowiące miejsce pracy rybaków. Jest to sytuacja diametralnie różna od realizowania na kutrach i łodziach rybackich rejsów turystycznych (tzw. „przejażdżka kutrem po morzu”), czy też rejsów wędkarskich (tzw. „wędkarskie rejsy morskie kutrem”), gdyż podczas tych usług nie jest prowadzona regularna aktywność połowowa. Dodatkowo należy uwzględnić ograniczone możliwości pobytu osób, które nie posiadają specjalistycznego przygotowania (lub uprawnień) w obszarze pracy urządzeń wykorzystywanych podczas połowów oraz specjalistycznego wyposażenia rybackiego.

Wśród niezbędnych zmian w polskim ustawodawstwie należy podkreślić konieczność wprowadzenia w ustawie o rybołówstwie zapisów dotyczących usługi pescatourismu, analogicznych do wprowadzonych poprawek dotyczących połowów w celach sportowo-rekreacyjnych (wędkarstwa morskiego „z kutra”). Postulowane zmiany muszą być zgodne wymogami rozporządzeń unijnych oraz Wspólnej Polityki Rybackiej Unii Europejskiej.

Dodatkowo wymagania w zakresie BHP dla statków rybackich musza być zgodne z prawodawstwem europejskim (wprowadzanym w życie na szczeblu krajowym):

dyrektywę Rady w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy;

dyrektywę Rady w sprawie minimalnych wymagań w dziedzinie bezpieczeństwa i zdrowia w pracy na statkach rybackich.

Muszą zostać m.in. określone wymogi inspekcji technicznej Polskiego Rejestru Statków i inspekcji bezpieczeństwa żeglugi Urzędu Morskiego upoważniającej do otrzymania karty bezpieczeństwa, która uprawnia do prowadzenia rejsów (jak w przypadku rejsów wędkarstwa morskiego). Zdefiniowane muszą zostać również wymagania dotyczące indywidualnych środków ratunkowych oraz dodatkowego wyposażenia ratunkowego jednostki rybackiej. Przedtem jednak należy wykonać ocenę ryzyka dla kutrów rybackich posiadających na pokładzie pasażerów (turystów) podczas wykonywania prac połowowych.

 

ANALIZA MOŻLIWOŚCI WDROŻENIA I ROZWOJU PESCATOURISM-u

 

Pescatourism jest szansą na zwiększenie wielofunkcyjności gospodarstw rybackich (produkcja rybacka, wędkarstwo, turystyka) oraz ściślejsze jej związanie z ochroną środowiska. Umożliwia dywersyfikację zawodowego rybołówstwa poprzez działalność turystyczną. Działalność taka, związana z przyjmowaniem na pokładzie gości i wprowadzania ich w tajniki zawodu rybaka podnosić będzie również świadomość społeczną w zakresie rybołówstwa i pracy na morzu.

Poniżej zestawiono podstawowe mocne i słabe strony pescatourismu, które mogą przyczynić się do powodzenia procesu wdrożenia i rozwoju tej usługi turystycznej na Polskim rynku oraz czynniki otoczenia, które mogą sprzyjać (szanse) lub utrudniać (zagrożenia) osiągnięcie sukcesu przez takie przedsięwzięcie.

 

Silne strony

Pescatourism jest związany z tradycyjną działalnością sektora rybackiego

Możliwość zwiększenia dochodu rodzin rybaków, poprzez dywersyfikację zakresu działalności

Możliwość wykorzystanie istniejącej infrastruktury rybackiej

Wykorzystanie istniejącej bazy jednostek rybackich

Proekologiczny charakter usługi

 

Szanse

Pescatourism wpisuje się w strategie rozwoju turystyki gmin nadmorskich

Rosnące zainteresowanie aktywnym wypoczynkiem

Pojawiająca się moda na turystycznie łowienie ryb

Możliwość pozyskiwania funduszy unijnych na rozwój turystyki i dywersyfikację sektora rybołówstwa

 

Słabe strony

Możliwość zabrania na pokład niezbyt dużej grupy turystów

Konieczność wyposażenia turystów w profesjonalny ubiór roboczy / środki ochrony osobistej (konieczność noszenia)

Konieczność poniesienia nakładów finansowych na adaptację statku kutrów i łodzi do przewozu turystów (szczególnie w zakresie bezpieczeństwa)

 

Zagrożenia

Bariery mentalne przed zmianą tradycyjnej formy rybactwa na „otwartą” dla turystów

Konieczność wprowadzenia zmian w prawodawstwie, szczególnie ustawie o rybołówstwie (lobbing)

Relatywnie niskie spożycie ryb i produktów rybnych w Polsce

Zanieczyszczenie strefy przybrzeżnej

 

Wdrażanie pescatourismu wymaga działań sprzyjających tworzeniu powiązań pomiędzy rybactwem a innymi obszarami związanymi z turystyką nadmorską (zakwaterowaniem, wyżywieniem, muzealnictwem, handlem, rekreacją na lądzie i wodzie), które uzupełnią i wzmocnią ofertę turystyki rybackiej, a jednocześnie umożliwia jej dywersyfikację i specjalizację.

 

 

 

PODSUMOWANIE

 

Pescatourism, jako rodzaj aktywności w obszarze turystyki morskiej, oferuje wiele korzyści zaangażowanym podmiotom: zawodowym rybakom, organizacjom turystycznym, samorządom lokalnym, jak również – a może przede wszystkim klientom – turystom, którym umożliwia aktywny wypoczynek nad wodą, związany z poznawaniem kultury rybackiej, jak również z nabywaniem nowych umiejętności.

 

Wśród korzyści z wprowadzenia i rozwoju oferty turystycznej związanej z pescatourismem nad polskim wybrzeżem Bałtyku można wyróżnić:

Ekonomiczne – dodatkowe przychody dla rybaków, ale również podmiotów oferujących stowarzyszone usługi turystyczne (jak np. noclegi, wyżywienie, inne usługi turystyki morskiej: żeglarstwo, nurkowanie, wędkowanie itd.);

Gospodarcze – zwiększenie aktywności branży rybołówstwa oraz efektywności wykorzystania zasobów – kutrów i łodzi rybackich, jak również infrastruktury portów rybackich;

Regionalne – wzrost atrakcyjności oferty turystycznej regionu (np. gminy) nadmorskiego, dzięki któremu może pojawić się zwiększony napływ turystów zachęconych szerszą ofertą spędzania wolnego czasu;

Społeczne – poznanie specyfiki trudności w pracy rybaka, szczególnie ważne dla wychowania dzieci i młodzieży;

Zdrowotne – promowanie ekologicznych form rybołówstwa, zdrowego żywienia, wartości dietetycznych ryb;

Kulturalne – rozwój promowanie tradycji i kultury rybackiej regionu oraz życia „na morzu”.

 

Na zakończenie warto wskazać następujące działania i przedsięwzięcia, które ułatwią wprowadzenie i rozwój usług pescatourismu w Polsce:

Ukazanie rybakom korzyści z podjęcia działalności w zakresie turystyki rybackiej;

Opracowanie niezbędnych zmian w przepisach prawnych oraz profesjonalny lobbing na rzecz ich wprowadzenie w życie (szczególnie ustawa o rybołówstwie i przepisy podatkowe);

Opracowanie oceny ryzyka dla kutrów rybackich z pasażerami / turystami;

Opracowanie wymogów technicznych, jakie muszą spełniać kutry dla realizowania profesjonalnej usługi pescatourismu;

Określenie zakresu niezbędnego wyposażenia w środki ratunkowe kutrów;

Ustalenie zasad i standardów bezpieczeństwa związanych z zabieraniem turystów na pokład podczas połowów;

Określenie niezbędnego pakietu ubezpieczeniowego dla rybaka oraz uczestników;

Opracowanie kompleksowego produktu turystyki rybackiej, uwzględniającego specyfikę lokalną oraz wymogi ochrony środowiska naturalnego;

Opracowanie pakietu usług stowarzyszonych (komplementarnych) z pescatourismem z uwzględnieniem lokalnych uwarunkowań (np. wędkarstwo, żeglarstwo, nurkowanie, agroturystyka nadmorska);

Przeprowadzenie kampanii promocyjnej ukazującej atrakcyjność pescatourismu, z wykorzystaniem różnych mediów oraz nowoczesnych technologii.